Non-respons onderzoek

Non-respons onderzoek is onderzoek naar de redenen van het niet meedoen van de geselecteerde onderzoekseenheden (personen, dieren, planten of objecten).

Terug naar woordenlijst

Onderzoek wordt gedaan bij personen, dieren, planten of objecten. Normaal gesproken stelt de onderzoeker eerst de populatie vast, trekt uit die populatie een steekproef, benadert de eenheden in de steekproef en krijgt daarop een respons. Normaal gesproken is de respons niet evengroot als de steekproef (en is de steekproef niet evengroot als de populatie). Er treedt uitval op. De uitval tussen respons en steekproef noemt men non-respons. Een non-responsonderzoek is een onderzoek naar de redenen van deze uitval.

Bepaalde vormen van non-respons hangen samen met het object. Dieren kunnen voortijdig overlijden of ontsnappen uit hun kooi. Planten kunnen verkeerd verzorgd worden en daardoor afsterven. Zelfs objecten kunnen voortijdig verdwijnen omdat ze gestolen worden of uit de doos rollen en ergens op een onvindbare plek terecht komen. Het navolgende beperkt zich tot non-respons onder mensen.

Bij telefonisch onderzoek noteert de interviewer de reden van het niet mee willen doen. Normaal gesproken krijgt hij dan redenen te horen als:  geen zin, nu niet gelegen, geen interesse in het onderwerp. Bij schriftelijk onderzoek moet men de personen die niet gereageerd hebben, nogmaals benaderen. Meestal doet men dat telefonisch. De interviewer  krijgt dan redenen te horen als: vergeten, niet ontvangen, persoonlijke omstandigheden, geen interesse in het onderwerp, te oud, onvoldoende beheersing van het Nederlands, etc. Dit soort redenen kan de onderzoeker afdoen met niet zo bijzonder want dit komt in elk onderzoek voor. Het wordt anders als men van relatief veel respondenten te horen krijgt dat hij / zij een gruwelijke hekel heeft aan de opdrachtgever en daarom niet mee wil werken. Alleen door non-respons onderzoek uit te voeren, kan de onderzoeker achter dit soort redenen komen. Hij zou vervolgens moeten nagaan of dit van invloed is op de trekken conclusies uit het onderzoek.

De reden van non-respons kan ook heel erg selectief zijn. Er is dan sprake van selectieve uitval en dat is meestal funest voor de representativiteit. De onderzoeker zou hier dan voor moeten corrigeren. Of hij dat moet doen, en zo ja hoe hij dat moet doen kan alleen uit het non-respons onderzoek worden afgeleid.

© Foeke van der Zee / BMOOO - Woordenboek onderzoek, methodologie en statistiek

Zie ook:
- respons
- steekproef
     - steekproefgrootte
     - steekproefgrootte berekenen
     - steekproeftrekken
- representativiteit
- oorzaken van non-respons
- uitval (selectieve, differentiële, legitieme en ongeoorloofde)
- non-respons onderzoek
- wegen
- oversampelen