Wegen

Wegen is een rekenkundige methode om van verschillende deelgroepen uit een populatie die niet evenredig vertegenwoordigd zijn, toch een algemeen gemiddelde te berekenen.

Terug naar woordenlijst

Indien de respons niet evenredig verdeeld is in vergelijking met de populatie, of als deze met opzet selectief is verzameld, dan heeft men de mogelijkheid om toch een algemeen gemiddelde te berekenen door de verdeling te corrigeren met behulp van een wegingscoëfficiënt.

In de analyse hoeft men alleen een wegingsfactor op te nemen als men groepsgemiddelden gaat berekenen. Als men de groepen onderling vergelijkt, heeft een wegingsfactor geen enkel nut.

Het nut van weging leggen we hieronder uit aan de hand van een voorbeeld.

 
Uit bovenstaande illustratie blijkt dat het berekende populatie gemiddelde uit de steekproef met een evenredig respons als in de populatie precies overeenkomt, maar dat dit niet opgaat voor de onevenredige responsverdeling. De berekeningen staan hieronder:

Ware populatiegemiddelde:

 =   (16000 x 8) + (12000 x 7) + (4000 x 6) + (4000 x 6) + (4000 x 3)    =   6,8
                                 40000

Populatiegemiddelde volgens responsverdeling 1:

 =   (143 x 8) + (105 x 7) + (36 x 6) + (36 x 6) + (35 x 3)      =   6,8
                                  355

Foutieve berekening van het populatiegemiddelde volgens responsverdeling 2:

=   (50 x 8) + (50 x 7) + (50 x 6) + (50 x 6) + (50 x 3)      =   6,0
                                   250

Voor het berekenen van het populatiegemiddelde uit de tweede responsverdeling moet men per cel een gewicht toekennen. Dit gewicht is gelijk aan de gewenste proportie gedeeld door de gerealiseerde proportie. In de illustratie zijn dit respectievelijk: 40/20, 30/20, 10/20, 10/20 en 10/20. De berekende gewichten staan in de tabel reeds vermeld.

Correcte berekening van het populatiegemiddelde volgens responsverdeling 2:

= (2 x 50 x 8) +(1,5 x 50 x 7) +(0,5 x 50 x 6) +(0,5 x 50 x 6) +(0,5 x 50 x 3) = 6,8
                                 250

 
Waarschuwing: het toepassen van een wegingsfactor op de individuele scores beïnvloedt ook de variantie. Dit heeft tot gevolg dat de uitkomsten uit de statistische analyses niet meer te vertrouwen zijn.
 

© Foeke van der Zee / BMOOO - Woordenboek onderzoek, methodologie en statistiek

Zie ook:
- steekproef
     - steekproefgrootte
     - steekproefgrootte berekenen
     - steekproeftrekken
- representativiteit
- oversampelen
- non-respons
- non-respons onderzoek
- oorzaken van non-respons